BIP mapa serwisumapa serwisu Dziś jest:
, godzina:
, imieniny: Aldony, Jakuba, Sergiusza
Jaskinia Niedźwiedzia

Największą osobliwością przyrodniczą Masywu Śnieżnika jest Jaskinia Niedźwiedzia. Odkryto ją w październiku 1966 roku, w soczewce prekambryjskich marmurów, na prawym zboczu doliny potoku Kleśnica, na wysokości ok. 800 m n.p.m., w czasie prac w kamieniołomie marmuru Kletno III. Łączna długość, poznanych do dziś, rozwiniętych w trzech poziomach, korytarzy i sal przekracza 2,7 km. Poziomem środkowym biegnie udostępniona dla turystów, niezwykle atrakcyjna trasa turystyczna, prezentująca bogate w szczątki kostne zwierząt epoki lodowcowej, fragmenty namuliskowe i bogatą w różnorodne formy nacieków kalcytowych część zwaną "Salami Pałacowymi". W wyrobisku dawnego kamieniołomu znajduje się pawilon z ciekawą ekspozycją muzealną.

Jaskinia powstała na skutek zapoczątkowanych już około 50 milionów lat temu niszczących procesów rozpuszczania i erodowania przez wodę krystalicznych wapieni. Procesy te doprowadziły do powstania form naciekowych, takich jak stalaktyty, stalagmity, stalagnaty, draperie, kaskady, misy martwicowe i polewy kalcytowe. Najbardziej okazałe nacieki kaskadowe osiągają wysokość ok. 8 metrów (Wielka Kaskada). Wypełniające znaczną część korytarzy i sal namuliska, zawierają olbrzymią ilość kości zwierząt zamieszkujących okolice jaskini w okresie ostatniego zlodowacenia (niedźwiedzi jaskiniowych, lwów, wilków i hien jaskiniowych) oraz zwierząt występujących również współcześnie. Wśród szczątków kostnych zwierząt epoki lodowcowej, zdecydowanie przeważają kości niedźwiedzia jaskiniowego (Ursus spelaeus), od którego pochodzi nazwa jaskini. Obecnie jaskinia stanowi miejsce noclegowe i zimowisko wielu gatunków nietoperzy.

Współczesna fauna jaskini to również cienio i wilgociolubne owady, pająki i zamieszkujące wody wypełniające misy martwicowe, niewielkie skorupiaki, zwane studniczkami. Jaskinia i otaczająca ją okolica jest miejscem wieloletnich badań naukowych. Trwający od czerwca 1983 roku ruch turystyczny w jaskini, ograniczony jest precyzyjnymi wymogami regulaminowymi, których celem jest maksymalna ochrona tego unikalnego obiektu. Dlatego zwiedzanie jaskini odbywa się w sposób zorganizowany, 15-to osobowych grupach z wykwalifikowanym przewodnikiem, w ściśle określonym czasie .

Z uwagi na ograniczenia w ilości osób mogących wejść do jaskini w ciągu jednego dnia, pewność zwiedzenia obiektu daje jedynie wcześniejsza rezerwacja.

Obsługę ruchu turystycznego w jaskini prowadzi:
Zakład Usług turystycznych "Jaskinia Niedźwiedzia"
tel (074) 814 12 50

Czynne codziennie oprócz poniedziałków i czwartków

10.00 - 17.40 (styczeń - kwiecień i wrzesień listopad)

09.00 - 16.40 (maj - sierpień)

Biuro Promocji i Rozwoju Gminy

Galeria Wapiennik

Zabytkowy wapiennik "Łaskawy Kamień" z końca XVIII w. znajduje się w Starej Morawie, przy drodze do Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie. Od 1978 roku rodzina Rybczyńskich podnosi obiekt z ruiny, dobudowując na pozostałościach fundamentów i murów Wapiennika część mieszkalną i atelier.

W przylegającym parku - zorganizowanym na wzór ogrodu japońskiego, znajduje się stała galeria prac plastycznych: Ermy, Joli i Jacka Rybczyńsktch. Znaleźć tu można prace plastyczne: obrazy, grafikę, obiekty i rzeźby. Po wcześniejszym ustaleniu terminu, można też zwiedzać wapiennik.

Obiekt jest siedzibą stowarzyszenia Niemiecko -Polskiego "WAPIENNIK GNADENSTEIN" (z siedzibą w MOGUNCJI), Polskiego Stowarzyszenia MUZEUM "WAPIENNIK" i redakcji kwartalnika artystyczno - regionalnego "STRONICA ŚNIEŻNIKA".

Zarówno obiekt jak i wspomniane organizacje są prowadzone i kierowane przez twórcę i pedagoga prof. Jacka Rybczyńskiego. Zainteresowane osoby mogą uczestniczyć w:
- zajęciach letniej akademii sztuki,
- seminariach artystycznych,
- konwersacjach i nauce języków.

Kopalnia uranu

 

W roku 2002 udostępniona została do zwiedzania sztolnia nr 18 byłej kopalni uranu w Kletnie. Znajduje się ona około 800 metrów od centralnego parkingu w Kletnie, przy drodze łączącej Kletno z Sienna. Stanowi ją wyodrębniony system wyrobisk w najwyżej położonej części kopalni. Jej wlot znajduje się na wysokości 773 m n.p.m. Trasę o długości około 200 metrów, przechodzi się specjalnymi chodnikami, oglądając atrakcyjnie oświetlone, duże naturalne złoża miejscowych minerałów (fluorytu, kwarcu i innych) oraz szereg specjalnych ekspozycji. Chodniki mają szerokość 1,5-2 metrów i wysokość od 1,7 do ponad 2 metrów. Temperatura wewnątrz wynosi około +7°C. Sztolnia jest całkowicie bezpieczna - nie ma tam promieniowania radioaktywnego!W sztolni od kilku lat zimuje 20-30 nietoperzy aż sześciu gatunków (głownie gatunku nocek duży). Udokumentowane początki górnictwa w Masywie Śnieżnika sięgają połowy XIV w. O sztolniach-kopalniach św. Pawła, św. Jakuba i Mrocznej Sztolni w samym Kletnie (późniejsze sztolnie nr 7, nr 9 i nr 11 kopalni uranu) mówią dokumenty z XVI wieku. Od tego czasu w dolinie Kleśnicy prowadzono okresowo eksploatację rud żelaza, srebra, fluorytu, rudy miedzi, rudy uranu oraz marmury.W roku 1947 specjaliści radzieccy rozpoczęli poszukiwania na terenie Polski, w szczególności w Sudetach, rud uranu potrzebnego ZSRR do produkcji broni atomowej. Latem 1948 stwierdzono silną radioaktywność hałd przy średniowiecznych sztolniach w Kletnie. Po ich wyeksploatowaniu rozpoczęto tu budowę kopalni, która nosiła nazwę Kopaliny. W trakcie jej działania do początku 1953 roku wykonano wyrobiska o całkowitej długości 37 kilometrów, w tym 20 sztolni, a także 3 szyby o głębokościach 83-150 metrów. Coraz mniejsza ilość uzyskiwanego z czasem uranu przy coraz większej głębokości jego uzyskiwania zadecydowała o zakończeniu eksploatacji. Na powierzchnię wydobyto w sumie 228 000 m3 skał. Ze złoża uzyskano razem ponad 20 ton uranu, co stanowi tylko niecałe 5% uranu wydobytego w Sudetach, a śladową część wydobycia uranu dla ZSRR w krajach Europy wschodniej i środkowej. W latach 1953-58 w wyrobiskach kopalni prowadzono jeszcze eksploatację fluorytu (CaF2).
Złoże związane jest z tzw. nasunięciem Kletna. Żyła magnetytowa, stanowiąca niegdyś przedmiot eksploatacji rud żelaza posiadała zmienną miąższość - od kilku centymetrów do 2,5 metra. Natomiast tzw. zespół mineralizacji polimetalicznej obejmował około 30 minerałów - siarczków, selenków, metali rodzimych oraz uraninit (smółkę uranową) i wtórne minerały uranu. Rozmieszczenie okruszcowania w złożu było bardzo nierównomierne.

 

Bogdan Birówka
HSK Violetta

Huta powstała w 1864 roku, a jej założycielem był Franc Losky. Manufaktura została usytuowana na terenach nabytych od królewny Marianny Orańskiej, w miejscu, gdzie wiek wcześniej istniała stara huta szkła.

Hutę nazwano "Oranienhute". Dzięki staraniom właściciela zakład szybko się rozrastał, a jego wyroby znajdowały nabywców w odległych krajach świata. Bardzo korzystne dla rozwoju huty było doprowadzenie linii kolejowej do Stronia Śląskiego, co miało miejsce w 1897 r. Dobrą passę huty przerwał wybuch I wojny światowej. Lata międzywojenne były dla huty trudne, nie ominął jej też kryzys światowy. W czasie II wojny światowej zakład podupadł. Ostatnim zwierzchnikiem zakładu był Eberhardt Losky. Po wojnie produkcję rozpoczęto w 1946 r. od zdobienia kryształów. Huta otrzymała nazwę: "Zjednoczone Huty Szkła Okręgu Śląska Dolnego - Państwowa Huta Szkła Kryształowego w Stroniu Śląskim". W 1951 r. rozpoczęło wytapianie w hucie masy szklanej.

Początkowo było to szkło borowo-krzemowe (szkło laboratoryjne). Od 1953 roku zmieniono profil produkcji huty i rozpoczęto produkcję szkła ołowiowego (szkła kryształowego), w tym też roku rozpoczęto eksport kryształów. Huta od początku była prekursorem we wdrażaniu nowych technologii. W 1961 roku jako pierwsza w kraju, zastosowała wytop masy szklanej w piecu wannowym-zmianowym, zamiast dotychczas stosowanych piecach donicowych. W 1970r. zmieniono nazwę zakładu na Huta Szkła Kryształowego "Violetta" w Stroniu Ślą-skim", a w 1992 roku zakład został przekształcony w Spółkę Akcyjną i obecnie nosi nazwę: Huta Szkła Kryształowego "Violetta" S.A. w - Stroniu Śląskim. Obecnie w spółce zatrudnienie znalazło ok. 1 tys. osób, w większości mieszkańców Stronia Śląskiego i okolic. Od początku istnienia huta cieszyła się dobrą opinią wśród artystów plastyków - szklarzy, którzy dzięki przychylności jej władz, realizowali tu swoje prace plastyczne.

W dni robocze czynny zakład można zwiedzać w zorganizowanych grupach. W trakcie wycieczki można zapoznać się z technologią, metodami wyrobu oraz sposobami obróbki szkła kryształowego.

Trasa wycieczki obejmuje zwiedzanie działów:
- wytopu ręcznego i mechanicznego oraz formowanie szkła,
- dprężania (studzenie) szkła,
- obróbki półfabrykatów,
- ręcznego zdobienia (szlifowania) wyrobów,

Czas zwiedzania huty wynosi ok. 1,5 godz., a trasa kończy się prezentacją wyrobów gotowych. Istnieje również możliwość nabycia wyrobów huty w sklepie firmowym.

ŚPK

Śnieżnicki Park Krajobrazowy utworzony w 1981r. obejmuje trzy grupy górskie Sudetów Wschodnich: Masyw Śnieżnika, Góry Złote i Góry Bialskie o wybitnych walorach przyrodniczych. Powierzchnia parku wynosi 28.800 ha, a jego strefa ochronna 14.900 ha. Obszar parku i jego otuliny znajduje się na terenie gmin: Stronie Śląskie, Bystrzyca Kłodzka, Lądek Zdrój, Międzylesie, Złoty Stok i Kłodzko. Obszar parku cechuje występowanie różnych typów krajobrazowych: od nizinnych kotlin śródgórskich, poprzez krajobrazy starych gór średnich, starych dolin rzecznych, po erozyjny krajobraz krawędzi tektonicznych oraz strefę szczytową Śnieżnika o subalpejskim charakterze. Dużą atrakcje stanowią skałki, gołoborza i rozległe jaskinie o unikalnej szacie naciekowej. Na terenie ŚPK znajduje się pięć rezerwatów przyrody:

"Śnieżnik Kłodzki" - ze względu na ochronę bezleśnego szczytu Śnieżnika jako piętra alpejskiego z bogatą szatą roślinności zielnej oraz kosodrzewiny.

"Nowa Morawa" - rezerwat w dolinie Morawki na stokach Gór Bialskich. Ochroną objęty jest niewielki fragment lasu bukowo-świerkowego, z udziałem jodły i jawora. W podszyciu występuje jarzębina, wawrzynek wilczełyko. W wyższych partiach i w miejscach wilgotnych lasu spotykamy dzwonek szerokolistny, a jeszcze wyżej szarotkę norweską.

"Puszcza Śnieżnej Białki" - rezerwat z zachowanym fragmentem lasu o charakterze inaczej zwany Puszczą Jaworową" rezerwat przyrody, o powierzchni 124,68 ha, obejmuje fragment lasu liściastego w pobliżu jego górnej granicy występowania. Duży kompleks leśny z dala od dróg komunikacyjnych umożliwia bytowanie licznym dużym zwierzętom. Żyje tu jeleń, którego słychać w czasie rykowiska niemal w całej kotlinie. Często można spotkać sarnę, kunę leśną oraz ptaki leśne: jarząbka, cietrzewia, głuszca. Nad rzeką żyją pluszcze, w rzece pstrągi potokowe i źródlane. Puszcza obejmuje naturalny las bukowy, w którym zachowały się ponad 150-letnie buki i jawory. Występuje tu również jodła, świerk i stare jarzębiny - relikty starej puszczy sudeckiej.

"Wodospad Wilczki" - ochrona wodospadu wraz z wąwozem o charakterze kanionu na potoku Wilczka.

"Jaskinia Niedźwiedzia" - ochrona unikalnej jaskini z przepiękną szatą naciekową i znaleziskami kostnymi oraz licznymi roślinami chronionymi w najbliższym sąsiedztwie jaskini.

 

W parku występują liczne gatunki flory i fauny, w tym wiele gatunków chronionych, a także cenne gatunki endemiczne i reliktowe gatunki bezkręgowców. Na szczególną uwagę zasługuje muflon, gronastaj, czarny bocian, jarząbek, cietrzew, głuszec, puchacz, salamandra plamista, wiele gatunków nietoperzy oraz okresowo zachodzący niedźwiedź brunatny. Ponadto dużą atrakcję stanowi w Masywie Śnieżnika stanowi stado kozic które w czasie zimy można obserwować w okolicach Jaskini Niedźwiedziej. Lasy stanowią 80% powierzchni ŚPK w których dominującym gatunkiem jest świerk.

Ze względu na teren górski wyraźnie wykształciły się cztery piętra roślinności:

Piętro pogórza /do 400m n.p.m./, które uległo największym przeobrażeniom. Stanowiska lasów dębowo-grabowych na przestrzeni wieków zajęła łąkowa roślinność zastępcza z kręgu zbiorowisk lasów grądowych z pełnikiem europejskim, ciemiężycą zieloną i dziewięćsiłem bezłodygowym.

Regiel dolny /400-1000 m n.p.m./ z monokulturą świerka który został sztucznie wprowadzony w XIX wieku po rabunkowych cięciach dla potrzeb przemysłu. Ówczesna odbudowa lasów została oparta na szybko rosnących odmianach świerka, głównie spoza Sudetów. Stąd dzisiaj dominują w krajobrazie lasy świerkowe, których udział w drzewostanie wynosi 80%. Inne gatunki to buk, jawor, brzoza, jesion.

Regiel górny /1000-1250 m n.p.m./ zajmują zubożałe zbiorowiska reprezentującej zespół sudeckiej świerczyny górnoreglowej. Rośnie tu przeważnie lokalny ekotyp świerka sudeckiego, najlepiej przystosowanego do miejscowego siedliska. W drzewostanie występują także buk, jawor, jodła, jarzębina, Górna granicę lasu można zaobserwować na zboczach Śnieżnika. Las zaczyna tam się przerzedzać drzewa stają się coraz niższe, przyjmują interesujące formy wskutek złamań.

Łąki wysokogórskie zajmują tylko szczytową kopułę Śnieżnika. Murawy i ziołorośla wysokogórskie stanowią cenny przyrodniczo zespół wśród którego występuje wiele gatunków rzadki i chronionych.

Wśród innych walorów parku należy wymienić:

występowanie wód mineralnych siarczkowych i fluorkowych,

długotrwałe zaleganie pokrywy śnieżnej /od wysokości 900 m n.p.m. do 150 dni w roku/,

wartości historyczno-kulturowe parku, które charakteryzują się: zgodnością architektoniczną z warunkami przyrodniczymi terenu, klasycznym układem wsi łańcuchowej o architekturze typowej dla wsi sudeckiej, licznymi zabytkami w tym zespołem architektury pensjonatowej w alpejskim stylu jaki posiada Międzygórze.

Krajobraz kulturowo harmonijny swoją genezą sięga XIII wieku w okresie natężonego osadnictwa, które konsekwentnie posuwało się w górę rzek. Wytworzony wówczas został typowy układ wsi łańcuchowej położonej w osi doliny, nad którą rozciągały się grunty orne i pastwiska nad którymi dominowały obszary leśne.

Bogdan Birówka
Zabytki Ziemi Strońskiej

Kościół Parafialny pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski i św. Maternusa z XIII w. Pierwotnie drewniany, w 1732r. przebudowany z gotyckiego na barokowy. Jest to budowla bazylikowa, trójnawowa z prezbiterium zakończonym półkoliście, sklepieniem kolebkowym pokrytym freskami. Wejście zdobi kamienny kartusz herbowy i wnęka z figurą Chrystusa, nad którą wznosi się wieża z dzwonem. Bogate wnętrze tworzą: barokowe XVIII w: ołtarz, polichromowana ambona i kamienna chrzcielnica. Przy kościele znajduje się kapliczka i nagrobek rodziny von Losky.

 

Barokowa figurka św. Jana Nepomucena z XVIII w. - znajdująca się przy kościele parafialnym w Stroniu Śląskim.

 

Ruiny wczesnobarokowej kaplicy św. Onufrego z 1732r. Kaplicę wzniósł właściciel Stronia Śląskiego, hrabia Johan von Wallis.

 

Herb Księżnej Marianny Orańskiej, z końca XIX w., umieszczony na fasadzie budynku, przy ul. Kościuszki 60, w Stroniu Śląskim.

 

Gotycko-renesansowy kościół parafialny pod wezwaniem świętego Józefa Oblata w Bolesławowie zbudowany w 1598r. Zniszczony w XVII w., został odbudowany jako budowla barokowa. Wewnątrz kościoła znajduje się bogate wyposażenie.

 

Barokowa kolumna Wotywna z 1672r. - ufundowana przez ówczesnego sędziego Wolfa. Wyjątkową cechą kolumny jest prymitywizm w jej wykonaniu. Dekoracja rzeźbiarska przedstawia sceny biblijne, portrety biskupów I papieży. Całość zdobiona motywami winorośli i ptaków.

 

Zespół Dworski z XIX w. w Stroniu Śląskim; obecnie budynek Urzędu Miejskiego - był siedzibą właścicieli dóbr ziemskich i centrum administracyjnym. Budynek wzniesiono jako pałac letni, wykorzystywany przez rodzinę królewską w czasie wakacji. W XIXw. obiekt stanowił cel wycieczek kuracjuszy z Lądka.

 

Barokowy kościół pod wezwaniem Świętego Michała Archanioła w Starym Gierałtowie XVIII w. Jest to kościół jednonawowy z wydzielonym prezbiterium. Wewnątrz kościoła znajduje się bogate, zróżnicowane wyposażenie.

 

Kościół pomocniczy parafii Stronie Śląskie w Siennej. Murowany, jednonawowy, z półkoliście zakończonym prezbiterium. Przykryty sklepieniem kolebkowym i nakryty dwuspadowym dachem, z którego wyrasta wysoka, smukła, ośmioboczna sygnaturka zwieńczona stożkowym hełmem. Kościół wzniesiono w drugiej połowie XVIII w.

Bogdan Birówka
Licznik odwiedzin: 943661 Projektowanie stron www Go3.pl
Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach
Programu INTERREG III A Czechy-Polska